گلیسونایت چیست؟ ویژگی ها، خواص و کاربردهای قیر معدنی

  • تاریخ انتشار : 2022/07/28

گلیسونایت يک نام مشترک براي گروهي از مواد معدني قير جامد به نام گراهيميت با نام عمومي قير طبيعي است.

گلیسونایت چیست ؟

گلیسونایت یکی از حلال های قیر است که ماده ای براق است و رنگ آن سیاه است. محصولی شکننده است که شبیه سنگ آتشفشانی است . این محصول شکننده را به عنوان افزودنی برای سیمان آسفالت استفاده می کنند.

برای تهیه گلیسونایت یا قیر طبیعی یک ماده معدنی کمیاب است که در ایران در استان کرمانشاه و شهرهای گیلان غرب و قصرشیرین وجود دارد. از آنجایی که این ماده معدنی کمیاب است و ارزش بالایی دارد، اکتشاف آن بسیار اهمیت دارد. میزان خاکستر گیلسونایت نقش زیادی در تعیین کیفیت آن دارد.

تفاوت گلیسونایت با ذغال سنگ در چیست؟

معمولا عوام و معدنداران گیلسونایت تمامی سنگهای استخراجی بصورت مشکی و رنگ ده که بصورت دوده دست را سیاه کند میگویند ذغال ولی بیش از 100 نوع کالا بنام ذغال در طبیعت موجود است که بیشترین آن را میتوان ذغال سنگ نام برد.

تفاوت ذغال سنگ و گیلسونایت در ماده اولیه تولید این کالاست:

ذغال سنگ از تجریه گیاهان و درختان بدست می آید ولی گیلسونایت از تجزیه حیوانات بدست می آید که ارزش حرارتی و مقدار کربن ذغال سنگ به مراتب بیشتر از گیلسونایت و با یک آزمایش ساده میتوان ایندو را از هم تمیز داشت.

میتوان درصد حالالیت آن را در CS2 آزمایش کرد و هر چه حلالیت بالاتر باشد به گیلسونایت نزدیکتر و هر چه پایینتر باشد به ذغال سنگ تمایل دارد.

 

قیر گلیسونایت چیست تفاوت آن با قیر طبیعی

در دنیا دو نوع زغال سنگ وجود دارد که منشا یکی گیاهی و دیگری از نفت است. از چندین میلیون سال پیش منابع نفتی به مرور به سطح زمین آمده، خشک شده و تبدیل به زغال یا به اصطلاح کک شده که بخش نفتی آن در اصطلاح علمی به گیلسیناید معروف است. گیلسیناید ماهیت قیر دارد و در حقیقت نوعی قیر خشک شده است که به آن قیر معدنی یا قیر طبیعی می‌گویند. این محصول از وکیوم باتوم یا ته مانده پالایشگاهی درست نمی‌شود، بلکه در طبیعت موجود است. خوشبختانه کشور ما یکی از کشورهایی است که معادن این قیر را دارد و دامنه آن از یزد شروع می‌شود و به تدریج کمرنگ شده و در استان‌های کرمانشاه و ایلام(بخصوص شهرستان گیلانغرب) به حد اعلا می‌رسد و به تدریج از کردستان به سمت کردستان عراق ادامه می‌یابد و در نهایت رگه‌های آن به کردستان ترکیه ختم می‌شود.

در مورد تفاوت آن با قیر پالایشگاهی باید گفت قیر صنعتی یا قیر پالایشگاهی در حقیقت ته مانده نفت است که حالت روان دارد. البته یک بخش خیلی سفت هم پیدا می‌شود که به آن کک نفتی یا زغال نفتی می‌گویند. از آن بخشی که به صورت مایع بسیار غلیظ، موسوم به وکیوم باتوم است دو محصول تولید می‌شود. اگر نفت پارافینی باشد، به دلیل وجود پارافین زیاد و چسبندگی کم از آن قیر درست نمی‌کنند و مستقیما به مازوت (نفت کوره) تبدیل می‌شود. اما اگر درصد پارافین آن کم باشد – مثلا زیر پنج درصد – یا آن را با فرآورده‌های سبک‌تر مثل نفت سفید یا گازوئیل یا نوعی از فضولات رقیق پالایشگاهی که استاندارد گازوئیل را ندارد مخلوط می‌کنند و مازوت تولید می‌کنند و می‌فروشند یا اگر به همین وکیوم باتوم مقداری دمش دهند، با ترکیبات بسیار جزئی تبدیل به قیر می‌شود که اصطلاحا به قیر صنعتی یا قیر نفتی معروف است و این قیر را معمولا به گریدهای مختلفی تبدیل می‌کنند و از آن عمدتا برای آسفالت ۷۰-۶۰ یا ۱۰۰-۸۵ یا ۱۰۰-۸۰ که گریدهای پن (غلظت) آن است استفاده می‌شود. اما قیر طبیعی در معادن تقریبا یک مشخصه دارد و میزان خاکستری که با آن مخلوط است، کیفیت آن را بالا و پایین می‌برد. مثلا خاکستر بعضی قیرها زیر پنج درصد است که جزو مرغوب‌ترین قیرهای طبیعی است و به ترتیب به زیر ده، پانزده، بیست، سی و حتی زیر پنجاه درصد می‌رسد که هرچه خاکستر مخلوط با آن بیشتر باشد، کیفیت قیر پایین‌تر است. مهم‌تر از آن جداسازی است که مرحله سختی است و معمولا کیفیت و قیمت قیر را پایین می‌آورد.