کلر چیست و انواع آن کدامند؟

  • تاریخ انتشار : 2021/07/09

کلر یا chlorine عنصر شیمیایی با نماد شیمیایی CI است و این ماده به دلیل خاصیت اکسید کننده اش برای سفید کردن پارچه یا ضد عفونی کردن استخر ها استفاده میشود و دو برابر از هوا سنگین تر است و حتی دارای بوی نا مطبوع و سمی است و این ماده یه صورت نمکی در طبیعت و جانداران نیز وجود دارد و حتی این ماده در اتمسفر وجود دارد که باعث تخریب لایه اوزون برون میشود.

 

Chlorine

کلر پودر شده

 

ترکیبات کلر چیست؟

ترکیبات آلی کلر دسته‌ای مهم از ترکیبات آلی هستند که در آن اتم کربن به وسیله حداقل یک پیوند کووالانسی به یک اتمchlorine متصل شده باشد. این ترکیبات دارای کاربردهای فراوان در زندگی روزمره است از جمله کاربردهای مهم این ترکیبات می‌توان به فریونها که به عنوان سیال عامل در یخچال‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند و ترکیب وینیل کلرید که ماده اولیه تولید پلیمر پی وی سی است، می‌توان اشاره کرد. البته برخی از ترکیبات این دسته مانند فریون دارای خواص مخرب برای انسان و محیط زیست است که موجب شده کاربرد آن محدود گردد.

 

پودر کلر

پودر کلر

کاربرد های کلر چیست؟

عنصر شیمیایی chlorine نقش خیلی مهمی در میکروب ضدایی، تصفیه آب، آفت ضدایی، سفید کنندگی و گاز خردل دارد.

ازاین ماده برای از بین بردن باکتری و سایر میکروبهای موجود در ذخائر آب آشامیدنی بکار می‌رود. امروزه حتی به ذخائر کوچک آب همواره کلر افزوده می‌گردد. در تولید محصولات کاغذی، مواد ضد عفونی‌کننده، رنگدانه‌ها، مواد غذائی، حشره کشها، رنگها، فراورده‌های نفتی، پلاستیک، دارو، منسوجات، حلالها و محصولات مصرفی بسیار زیاد دیگری کاربرد دارد.

 

استخر کلریزه شده

استخر کلریزه شده

مزایای و معایب کلر چیست؟

مهمترین مزایای این فرآیند عبارتند از:

  • کلرزنی فرآیندی ارزان و کم هزینه جهت ضدعفونی کردن آب مصرفی انسان است.
  • کلر دارای اثر باقیمانده در آب است که باعث تضمین نسبی سلامتی آب در تمام مسیر شبکه آب رسانی می شود.

اما معایب و مضرات کلرزنی عبارتند از:

  • کلر باقیمانده در اثر ترکیب با مواد آلی موجود در آب تولید ترکیباتی موسوم به تری هالومتان ها را می کند که بیشتر متخصصان بر سرطان زا بودن این ترکیبات تاکید دارند.
  • ممکن است خود منشا آلودگی شوند.
  • تماس با پوست و موی انسان باعث ایجاد حساسیت، ریزش مو و مشکلات دیگر شود.
  • استنشاق گاز ( در استخر یا حمام ) برای ریه انسان مضر می باشد.
  • گروهی از میکروارگانیزمها مانند کریپتوس پرودیوم نسبت بهchlorine مقاوم هستند و با این روش از بین نخواهند رفت.

 طریقه کلرزنی

پیش از هر چیز آبی که قرار است کلر زنی شود باید صاف و بدون کدورت باشد، زیرا کدورت از کارایی کلرزنی جلوگیری می کند.
دیگر آنکه باید کلر موردنیاز برای آب برآورد شود. زیرا کلر موردنیاز آب با مقدار کلر که به آب‌زده می شود متفاوت است، مقدار chlorine باقی مانده در پایان یک مدت معین (به‌طور معین شصت دقیقه) در یک حرارت معین و pH معین آب هم تفاوت می کند.
زمان تماس با کلر می‌بایست رعایت شود. لازم است حداقل به مدت یک ساعت کلر باقی مانده با میکروب ها و ویروس ها در تماس باشد تا کشته شوند.
حداقل غلظت توصیه شده کلر باقی مانده نیم میلی گرم در لیتر پس از یک ساعت است.
مجموع کلر لازم برای یک نوع آب به اضافه کلر باقی مانده آزاد به مقدار 0.5 میلی گرم در لیتر، مقدار کلری را که باید به کار برود تشکیل می دهد.

 

نکات ایمنی!

chlorine، موجب تحریک دستگاه تنفسی به‌خصوص در کودکان کهنسالان می‌شود. حالت گازی این عنصر، باعث تورم غشای مخاطی شده، در حالت مایع موجب سوختگی پوست می‌شود. مقدار ۳٫۵ ppm آن لازم است تا به‌عنوان بویی متمایز شناخته شود و مقدار ۱۰۰۰ ppm آن کشنده است. به همین علت، در طول جنگ جهانی اول، کلر یکی از گازهایی بود که به‌عنوان گاز جنگی مورد استفاده قرار گرفت.

هشدار

هشدار