هر آنچه که باید درمورد استون و کاربردهایش بدانید؟

  • تاریخ انتشار : 2022/01/12

استون، ساده ترین کتون با فرمول شیمیایی C3H6O است. که به صورت ، مایعی سمی ، روان و بی رنگ در محیط دیده می شود و به دو صورت مصنوعی و طبیعی در محیط یافت می شود.

(CH3COCH3) ، که 2-پروپانون یا دی متیل کتون نیز نامیده می شود ، حلال آلی با اهمیت صنعتی و شیمیایی ، ساده ترین و مهمترین کتونهای آلیفاتیک (مشتق شده از چربی) است. استون خالص یک مایع بی رنگ ، تا حدودی معطر ، قابل اشتعال و متحرک است که در دمای 56.2 درجه سانتی گراد (133 درجه فارنهایت) می جوشد.

استون به طور طبیعی در متابولیسم های بدن، عضلات و بافت های بدن یافت می شود. علاوه بر این، خون نیز حاوى مقدارى استن است. مقادیر کم β-کتوپروپان ، به طور طبیعی در بدن انسان به عنوان یک محصول جانبی متابولیسم ظاهر می­ شود. برخی از روش های تولید صنعتی دی متیل کتون در زیر آورده شده است.

مشخصات فیزیکی و شیمیایی

این ماده به عنوان یک مایع بی رنگ بودار، قابل اشتعال و حلال معروف می باشد. همچنین این ماده در دسته مواد غیر معدنی و کتون ها می باشد. این ماده شیمیایی به سبب فرار بودن به سادگی تبخیر می شود. این امر در حالی رخ می دهد که نقطه جوش این ماده ۵۶ درجه سانتی گراد و جرم مولی آن ۰۵/۵۸ گرم بر مول می باشد.

این ماده با چگالی ۷۹/۰ گرم در سانتی متر و حالت فیزیکی آبگونه مایع در دسترس می باشد. لذا این ماده کاملا قابل حل در آب، اتانول و اتر می باشد در حالی که سمی است. شایان ذکر است که این ماده برای محیط زیست سازگار بوده و مشکلاتی برای موجودات ایجاد نمی کند.

استون تحت هوا و نور در حضور یک کاتالیزگر، اکسید کننده های قوی و فلزات آلومینیوم و مس می تواند فرایند پلیمر شدن را انجام دهد. این واکنش با آزاد کردن گاز و مخلوط شدن آن با هوا می تواند سبب انفجار شود. این ماده شیمیایی همچنین می تواند در حضور رطوبت کافی با فلزات آهن و استیل واکنش دهد.

روش­های تولید

استون مستقیماً یا غیرمستقیم از پروپیلن تولید می­شود. تقریباً 83% استون تولید شده در جهان از طریق فرآیند کومِن تولید می­شود، بنابراین تولید استون با تولید فنول ارتباط دارد. در این فرآیند بنزن با پروپیلن برای تولید کومِن الکیله شده و سپس، کومِن با هوا اکسید شده و فنول و استون تولید می­شود.

فرآیندهای دیگری برای تولید استون وجود دارد. در فرآیند موسوم به واکر- هوخست از اکسایش مستقیم پروپیلن استون تولید می­شود. یا از فرآیند آب­دارکردن پروپیلن 2- پروپانول ایجاد می­شود که سپس به استون اکسید می­شود. قبلاً استون توسط تقطیر استات­ها، برای مثال تقطیر استات کلسیم تولید می­شد.

Ca(CH3COO)2 → CaO(s) + CO2(g) + (CH3)2CO

کاربرد استون

این ماده به عنوان حلال بسیاری از ترکیب های آلی استفاده می‌شود. درتولید پلاستیک، الیاف مصنوعی، دارو و سایر ترکیبات شیمیایی کاربرد دارد. همچنین در تولید صنعتی رنگ هم مصرف می‌شود.

به عنوان حلال در فرمولاسيون پوشش دهنده سطوح و مواد مربوط به شوینده ها و تينرها، همچنين در آکریلیک و الکل هاى نيتروسلولز و رنگ ها، به عنوان حلال در مواد دارویى و آرایشی، حلال چسب، سيمان، جوهر پرینتر، چسب، واکس، رزین، چربى ها، گریس، روغن ها، و مواد رنگى در پروسه هاى عصاره گيرى، در صنایع بى دود کردن پودر، به عنوان حلال پاک کننده در صنایع الکتریکی، و به عنوان حمل کننده استيلن در داخل سيلندرها مورد استفاده است.

از این ماده در صنایع شيميایی به عنوان ماده ميانى در تهيه متيل متاکریلیت ، متاکریلیت اسيد، متيل استفاده مى شود . اغلب اوقات در تهيه ترکيباتى مثل آنتى اکسيدان ها، A ایزوبوتيل کتن، بيس فنل علف کش ها، کتن هاى سنگين، تغليظ فرمالدئيد و دى فنال آمين، و ویتامین هاى ميانى مورد استفاده است.

استون به طور طبيعى در متابوليسم طبيعى بدن و در ارگان هاى طبيعى و عضلات و بافت ها دیده مى شود و خون حاوى مقدارى استن است.