نگهدارنده موادغذایی

  • تاریخ انتشار : 2022/02/15
Rate this post

نگهدارنده مواد غذایی کدام است؟ کدام یک از مواد شیمیایی می توانند به عنوان نگهدارنده های مجاز موا غذایی در محصولات فراوری شده مورد استفاده قرار بگیرند؟ در ادامه این متن با این نگهدارنده ها آشنا می شوید.

نگهدارنده مواد غذایی چیست؟

نگهدارنده (به زبان انگلیسی Preservatives) ماده ای است شیمیایی که به مواد مختلف مانند مواد غذایی، دارویی، بیوشیمیایی، رنگ ها، آرایشی و بهداشتی، چوب و بسیاری از محصولات دیگر اضافه می شود. این مواد از تخریب و رشد میکروبی و ی تغییرات شیمیایی ناخواسته جلوگیری می کنند.

افزایش طول عمر مواد غذایی و نگهداری از آن ها به دو روش فیزیکی و شیمیایی انجام می گیرد. روش هایی همچون خشک کردن، انجماد، استفاده از اشعه UV و دهیدراته کردن از روش های فیزیکی نگهداری از مواد غذایی است. افزودن مواد شیمیایی به مواد غذایی به منظور جلوگیری از اکسیداسیون، خشکی، رشد باکتریها و غیره نیز از روش های شیمیایی است. بعضا از هر دو روش فیزیکی و شیمیایی برای نگهداری از مواد غذایی استفاده می شود.

چرا برخی خوراکی ها مواد نگهدارنده دارند؟

نگهدارنده ها، به غذا اضافه می‌شوند تا از رشد میکروارگانیسم‌ها مانند کپک‌ها، مخمرها و باکتری‌های موجود در غذا جلوگیری یا رشدآنها را کند کنند. نگهدارنده ها می توانند فرآیند تخمیر، اسیدی شدن یا سایر خراب شدن مواد غذایی را مهار یا متوقف کنند. اضافه کردن این مواد به تولیدکنندگان مواد غذایی اجازه می‌دهد، بدون اینکه ایمنی یا کیفیت مواد غذایی کاسته شود، غذاها را در سراسر کشور و جهان توزیع کنند .2 عامل مهمی که باعث خراب شدن سریع غذاها می شوند، میکروب ها و اکسیداسیون هستند.

میکروارگانیسم ها: میکروارگانیسم ها از مواد مغذی غذا تغذیه می کنند و در صورت مصرف می توانند آسیب جدی به انسان وارد کنند. بدون مواد نگهدارنده، باکتری هایی مانند لیستریا و بوتولیسم می توانند به غذاها هجوم بیاورند و در صورت مصرف توسط انسان، باعث بیماری شدید در افزاد شوند.

اکسیداسیون: اکسیداسیون، که اصطلاحی برای انواع خاصی از واکنش‌های شیمیایی است، می‌تواند با ایجاد یک تغییر شیمیایی نامطلوب بر ایمنی و طعم غذا تأثیر بگذارد. اکسید شدن محصولات می‌تواند باعث فاسد شدن چربی‌ها ، قهوه‌ای شدن سبزیجات و میوه‌هایی مانند سیب‌زمینی بریده شده و سیب شود.بنابراین آنتی اکسیدان ها نیز به غذا اضافه می شوند تا از فاسد شدن یا تغییر رنگ غذا محافظت کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها می‌توانند باعث تأخیر یا جلوگیری از خراب شدن غذا در اثر اکسیداسیون شوند.

سه روش نگهداری مواد غذایی بدون مواد نگهدارنده

سرما و انجماد:

سرما عاملی است که موجب کند شدن و یا حتی توقف کامل آنزیم ها و فعالیت های عوامل بیولوژیکی مواد غذایی می شود و در کل قرار دادن محصولات غذایی در سرما، فرآیند تکثیر میکروارگانیسم ها را کند میکند که این باعث حفظ سلامت مواد غذایی در طول زمان بیشتر می شود.
اما کارآمد تر از روش سرما، انجماد است که به طور کلی رشد باکتری ها و فعالیت های آنزیمی مواد غذایی را متوقف می سازد.

دهیدراکسیون:

اما یکی از روش های قدیمی که همچنان از آن استفاده میشود دهیدراسیون و خشک کردن است. این روش برای نگهداری گوشت ها، ماهی و میوه و سبزیجات مورد استفاده قرار می گیرد. در این روش با کمک حذف آب از محصول غذایی، جلوی فعالیت های آنزیم هایی که موجب فساد مواد غذایی می شوند گرفته میشود و فعالیت باکتری ها را کاهش میدهد و در نتیجه طول عمر محصول افزایش می یابد.

پرتودهی:

پرتودهی روشی است که با کمک پرتو های ایکس و الکترون های تولید شده از منابع ماشینی، از بروز آفات و حشرات در انبار های غذایی و فعالیت باکتری های مواد غذایی جلوگیری می شود.