بوتیل گلیکول یا بوتیل گلایکول چیست؟ بررسی ویژگی ها و کاربردها

  • تاریخ انتشار : 2022/01/22
Rate this post

بوتیل گلیکول یک مایع روغنی بدون رنگ و شفاف است و بوی شیرین اما ملایمی دارد. فرمول شیمیایی آن C6H14O2 است. در آب و حلال های معمولی آلی قابل حل بوده و بیش از 50 سال است که به صورت صنعتی تولید می شود. این ماده در درجه اول به عنوان حلال در رنگ ها و روکش های سطحی و همچنین در جوهر و محصولات تمیز کننده استفاده می شود.

نحوه تولید بوتیل گلیکول

۲-بوتوکسی اتانول یا همان بوتیل گلیکول به طور معمول در اثر انجام دو فرایند شیمیایی به دست می آید. یکی از این فرایندها نوعی واکنش اتوکسیلیشن می باشد. بوتیل گلایکول یکی از محصولات نهایی است که در پایان پروسه اتوکسیلیشن که با استفاده از دو ترکیب بوتانول و اکسید اتیلن و در حضور یک کاتالیست انجام می شود، به دست می آید.

البه راه دیگری هم برای تولید این ترکیب به طور آزمایشگاهی وجود دارد. می توان این ترکیب آلی را در فرایند etherification نیز با استفاده از ترکیب بوتانول و کلرو اتانول-2 در آزمایشگاه به دست آورد.

در صنعت به طور معمول این ماده را با ترکیب اتیلن گلیکول ethylene glycol و بوتیرالدهید butyraldehyde در یک داخل یک راکتور با کربن و پالادیوم به دست می آورند.

خواص بوتیل گلایکول

این ماده با نقطه جوش 170°C به عنوان یک مایع با نقطه‌ی جوش بالا محسوب می‌شود. دانسیته‌ی بوتیل گلایکول نسبت به آب کمتر و نقطه‌ی اشتعال آن 61.6°C است. این حلال به هر نسبتی با آب امتزاج‌پذیر است؛ همچنین در اتیل الکل، اتیل اتر و به میزان کمی در تتراکلرید کربن محلول است.

کاربرد بوتیل گلیکول

  • ماده ابتدایی بسیاری از سنتزها
  • در بیش تر حلال های آلی قطبی و غیر قطبی حل می شود.
  • در صنایع نساجی (به عنوان حلال جوهر چاپ)
  • رنگ چرم(ثبات رنگ و روشن شدن رنگ در پایان کار)،
  • صنایع چوب کاربرد
  • حلالی برای رنگ ها و پوشش های سطحی
  • تمیز کردن محصولات و جوهر
  • پاک کردن گریس و دوده از سطح فلزات
  •  کمک منعقد کننده
  • در بسیاری از سیستمهای خشک کننده رنگ جریان را افزایش می دهد.
  •  افزایش تبخیر اجزاء فرار می شود به طور مثال در کوره­ های مینایی در دمای بالا یا مادون قرمز خشک می‌­شود.
  •  در پوشش های سطحی هم چون لاک خشک سریع، لاک اسپری، رنگ های لاتکس، لعاب، رقیق کننده، سیستم های پوشش آبی (رنگ های پایه آب)، لاک و رزین (نیتروسلولز) به عنوان حلال به کار می رود.
  • به علاوه به طور مخصوص به منظور خشک کردن قلموهای رنگ نیترات سلولز و ملات های کلره یا اترهای سلولز پیشنهاد می شود.
  • از آن جا که بوتیل گلایکول(BG) دارای خاصیت دیر تبخیریست، سیالیت و زمان خشک شدن پوشش ها را بالا می برد که نرمی روکش را سبب خواهد شد.
  • به عنوان یک جز از سیالات هیدرولیکی و روغن های برش استفاده می شود.
  • به عنوان ماده اولیه در حفاری و برش نفت (حلال قوی) استفاده می شود.
  •  ماده اولیه در تولید نرم کننده­ هاست (به وسیله واکنش با فتالیک اسید)
  • واسط شیمیایی و ماده ابتدایی واکنش تولید بوتیل گلایکول استات است.
  • ماده اولیه سنتزها و آغازگر تولید پلاستیسایزرها(خواص لاستیکی و نرم کنندگی) به وسیله واکنش با انیدرید فتالیک است.
  • در فرمولاسیون سموم کشاورزی، علف کش ها، ، رزین های اکرلیک، محصولات آرایشی بهداشتی و کف های خاموش کننده آتش (فوم های آتش نشانی) استفاده می شود.
  • بوتیل گلیکول به دلیل رقت بالا و حلالیت زیاد و میزان کم تبخیر با بنزن، استون، اتیل اتر، تتراکلرایدکربن و آب قابلیت مخلوط شدن دارد. به دلیل دارا بودن ویژگی های فوق الذکر به عنوان حلال در تولید و فرمولاسیون لعاب ها، جوهر ها، لاک ها و جلای ناخن به وفور به کار می رود.

نکات ایمنی

  • حتما از دستکش و وسایل ایمنی حفاظت از صورت و چشم استفاده نمایید.
  • بعد از حمل سریعا عملیات شستشو انجام گردد.
  • از تنفس بخارات،گاز و کف و سایر اشکال گازی این محصول خودداری نمایید.
  • از سیگار کشیدن و خوردن و آشامیدن در زمان کار با این مواد و محصولات خودداری نمایید.
  • مکان استفاده از آن باید حتما در فضایی که باز باشد و دارای تهویه باشد انجام گردد